Luật chạm tay trong vòng cấm (Handball): Quy định mới nhất
Theo quy định mới nhất của IFAB, lỗi chạm tay (handball) xảy ra khi cầu thủ cố ý dùng cánh tay chơi bóng, hoặc để tay ở tư thế không tự nhiên làm cơ thể phình to bất thường nhằm cản đường bóng. Phạm vi thổi phạt được tính từ ranh giới dưới vai (đường viền áo phông) trở xuống đến các ngón tay. Việc chạm bóng vô tình ở tư thế tự nhiên hoặc bóng nảy từ cự ly quá gần sẽ không bị xem là phạm lỗi.
Vị trí cánh tay được tính là lỗi chạm tay
Để xác định chính xác lỗi chạm bóng bằng tay, FIFA và IFAB đã quy định rõ ranh giới trên cơ thể cầu thủ. Phần bả vai (nơi tiếp giáp với nách) không được tính là cánh tay. Mọi pha tiếp xúc bóng từ vị trí dưới vai trở xuống (bao gồm toàn bộ bắp tay, cẳng tay và bàn tay) đều nằm trong phạm vi có thể bị thổi phạt.
Các trường hợp thổi phạt đền (Penalty) trong khu vực 16m50
Khi một tình huống chạm tay diễn ra bên trong vòng cấm của đội phòng ngự, trọng tài sẽ thổi phạt đền (Penalty) nếu vi phạm một trong các điều kiện sau:
- Chủ động chơi bóng (Intentional handling): Cầu thủ có hành vi di chuyển tay hoặc cánh tay về phía quả bóng để đánh, chặn, hoặc kiểm soát bóng.
- Tư thế tay không tự nhiên (Unnatural silhouette): Tay hoặc cánh tay dang rộng, vươn cao khỏi cơ thể khiến diện tích cản bóng lớn hơn một cách bất thường. Vị trí tay này không phải là kết quả tự nhiên của quá trình di chuyển hoặc giữ thăng bằng trong tình huống đó.
- Tham gia trực tiếp vào bàn thắng: Bất kỳ cầu thủ tấn công nào dùng tay ghi bàn trực tiếp, hoặc bóng vô tình chạm tay/cánh tay ngay trước khi cầu thủ đó (hoặc đồng đội) tạo ra cơ hội ghi bàn rõ rệt, bàn thắng đều bị tước bỏ.
Những tình huống KHÔNG bị thổi phạt Handball
Bóng đá là môn thể thao vận động cường độ cao, do đó luật luôn chừa lại không gian cho các chuyển động cơ học tự nhiên của con người. Trọng tài sẽ không cắt còi trong các trường hợp:
- Tay khép sát cơ thể: Cầu thủ phòng ngự đang khép chặt tay vào thân mình, không làm cơ thể to ra một cách bất thường khi bóng đập trúng.
- Bóng nảy từ cự ly hẹp (Deflection): Quả bóng vô tình bật ra từ chân, đầu, thân mình của chính cầu thủ đó (hoặc của một cầu thủ khác đứng cực kỳ gần) đập thẳng vào tay mà cầu thủ không có đủ thời gian hoặc không gian để né tránh.
- Tay làm điểm tựa khi ngã (Supporting arm): Khi cầu thủ xoạc bóng hoặc trượt ngã, cánh tay chống xuống mặt cỏ để nâng đỡ cơ thể. Nếu bóng đập trúng cánh tay đang làm điểm tựa này (và tay không vươn quá xa khỏi cơ thể), tình huống đó hợp lệ.
Khi theo dõi trực tiếp các trận đấu đỉnh cao trên Tiếu Lâm TV, khán giả thường xuyên chứng kiến hệ thống VAR (Video Assistant Referee) phải can thiệp vào các tình huống bóng nảy nhạy cảm này, dùng công nghệ quay chậm nhiều góc độ để giúp trọng tài chính đánh giá cự ly và ý đồ của hậu vệ.
Mức án phạt thẻ phạt đối với lỗi chạm tay
Lỗi chạm tay không chỉ dẫn đến các quả đá phạt trực tiếp hay penalty mà còn đi kèm với các án phạt kỷ luật tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của pha bóng:
- Không thẻ: Bóng chạm tay cản đợt lên bóng bình thường, không mang tính triệt hạ hoặc không cắt đứt cơ hội nguy hiểm.
- Thẻ vàng: Cầu thủ cố ý dùng tay để ngăn chặn một đợt tấn công triển vọng của đối phương (SPA), hoặc dùng tay ghi bàn trái phép.
- Thẻ đỏ: Cầu thủ cố ý dùng tay chơi bóng nhằm từ chối một bàn thắng rõ ràng hoặc tước đi cơ hội ghi bàn mười mươi của đối phương (DOGSO) – điển hình là hành động của một hậu vệ dùng tay bắt bóng trên vạch vôi.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
Vai chạm bóng có bị tính là lỗi handball không?
Không. Theo quy định của IFAB, phần vai (tính từ mép trên của nách trở lên) là vùng hợp lệ để chơi bóng. Các đường chuyền hoặc pha dứt điểm bằng vai hoàn toàn đúng luật và không bị thổi phạt.
Cầu thủ tấn công vô tình để bóng đập tay rồi kiến tạo cho đồng đội ghi bàn thì sao?
Bàn thắng sẽ bị hủy bỏ. Dù việc chạm bóng là vô tình và tay ở tư thế tự nhiên, nhưng nếu hệ quả ngay lập tức của pha chạm bóng đó là một bàn thắng hoặc một cơ hội ghi bàn cho đội tấn công, trọng tài buộc phải thổi còi phạt.
Tay chống xuống đất khi trượt ngã mà bóng đập trúng thì có bị penalty không?
Không bị phạt. Luật quy định rõ cánh tay dùng làm điểm tựa giữa cơ thể và mặt sân khi cầu thủ ngã xuống là tư thế tự nhiên và hợp lệ, miễn là cánh tay đó không vươn rộng ra xa cơ thể một cách cố ý nhằm cản tầm bay của quả bóng.
Tác giả
BLV Trạng Bờm
BLV Trạng Bờm hiện là Trưởng ban Nội dung của Tiếu Lâm TV. Sở hữu niềm đam mê mãnh liệt với trái bóng tròn cùng chuyên môn phân tích chiến thuật nhạy bén, anh là người chịu trách nhiệm chính trong việc kiểm duyệt, biên tập và mang đến những bài viết kiến thức bóng đá, nhận định soi kèo chuẩn xác, chất lượng nhất cho cộng đồng đam mê túc cầu tại Việt Nam.
Xem tất cả bài viết
