Penalty là gì? Luật đá phạt đền 11m chi tiết từ IFAB
Phạt đền (penalty hay đá phạt 11 mét) là một quả đá phạt trực tiếp được trọng tài trao cho đội tấn công khi cầu thủ phòng ngự phạm lỗi hoặc cố tình dùng tay chơi bóng bên trong khu vực cấm địa (vòng 16m50). Quả sút được thực hiện trên chấm 11 mét, chỉ có sự tham gia của một cầu thủ thực hiện và thủ môn đối phương.
Luật đá phạt đền 11m theo chuẩn IFAB mới nhất
Hội đồng Hiệp hội Bóng đá Quốc tế (IFAB) – cơ quan ban hành luật của FIFA, quy định rất nghiêm ngặt về cách thức thiết lập và thực hiện một quả phạt đền để đảm bảo tính công bằng.
Vị trí và tư thế thiết lập
- Vị trí đặt bóng: Trái bóng phải đứng yên hoàn toàn trên chấm phạt đền (cách chính giữa vạch vôi khung thành đúng 11 mét).
- Vị trí thủ môn: Phải đứng trên vạch vôi khung thành, mặt hướng về phía cầu thủ sút phạt. Thủ môn không được chạm vào cột dọc, xà ngang hay lưới trước khi bóng lăn. Khi bóng được đá, thủ môn phải có ít nhất một phần của một bàn chân chạm hoặc nằm trên không gian phía trên vạch vôi.
- Vị trí các cầu thủ khác: Toàn bộ cầu thủ (trừ người sút và thủ môn) phải đứng trong ranh giới sân, ngoài vòng cấm địa, phía sau chấm 11m và cách bóng tối thiểu 9,15 mét (đứng ngoài cung phạt đền).
Quy định khi thực hiện cú sút
Người sút phạt phải được xác định rõ ràng với trọng tài. Sau khi có tiếng còi, cầu thủ sút phải đá bóng hướng về phía trước (có thể thực hiện bằng gót chân miễn là bóng đi tới). Trận đấu lập tức tiếp diễn ngay khi bóng được đá và di chuyển.
Tuy nhiên, người sút tuyệt đối không được chạm bóng lần thứ hai (kể cả khi bóng dội xà ngang hoặc cột dọc bật ra) nếu bóng chưa chạm vào một cầu thủ khác. Nếu vi phạm, đội phòng ngự sẽ được hưởng quả phạt gián tiếp.
Xử lý các lỗi vi phạm khi đá Penalty
Ranh giới giữa việc công nhận bàn thắng và yêu cầu đá lại phụ thuộc vào việc đội nào vi phạm nguyên tắc vị trí (encroachment) trước khi bóng được đá.
Lỗi từ đội tấn công (người sút hoặc đồng đội):
- Nếu bóng vào lưới: Bàn thắng không được công nhận, thực hiện đá lại.
- Nếu bóng không vào lưới: Trọng tài dừng trận đấu, đội phòng ngự được hưởng đá phạt gián tiếp.
Lỗi từ đội phòng ngự (thủ môn hoặc đồng đội):
- Nếu bóng vào lưới: Bàn thắng được công nhận.
- Nếu bóng không vào lưới: Thực hiện đá lại. Thủ môn nếu phạm lỗi di chuyển sớm sẽ bị cảnh cáo (nhắc nhở ở lần đầu, phạt thẻ vàng nếu tái phạm).
Cầu thủ hai đội cùng vi phạm: Quả phạt đền luôn được thực hiện lại.
Đá penalty phối hợp (Tap penalty) là gì?
Luật bóng đá không ép buộc người sút phải sút thẳng vào khung thành. Một biến thể chiến thuật là đá phạt đền phối hợp, trong đó người sút đẩy nhẹ quả bóng về phía trước, tạo điều kiện cho một đồng đội băng vào dứt điểm.
Kỹ thuật này đòi hỏi sự ăn ý và tính bất ngờ cực cao. Lịch sử bóng đá từng chứng kiến huyền thoại Johan Cruyff thực hiện cùng Jesper Olsen tại Ajax (1982). Gần đây nhất, bộ đôi Lionel Messi và Luis Suarez của Barcelona đã tái hiện kỹ thuật này vào lưới Celta Vigo (2016). Tuy nhiên, rủi ro là rất lớn nếu các cầu thủ phòng ngự đối phương đọc được tình huống và băng vào cản phá trước.
Để theo dõi trực tiếp những pha xử lý penalty đỉnh cao, hoặc những biến số chiến thuật bất ngờ tại các giải đấu hàng đầu, người hâm mộ có thể truy cập chuyên trang bóng đá TieulamTV với đường truyền Full HD và bình luận tiếng Việt chuyên sâu.
Phân biệt Phạt đền trong trận và Loạt sút luân lưu (Penalty Shoot-out)
Rất nhiều người hâm mộ đánh đồng quả phạt đền trong 90 phút thi đấu và loạt sút luân lưu 11m. Dù cùng thực hiện trên chấm 11 mét, bản chất luật chơi có sự khác biệt rõ rệt:
- Mục đích: Phạt đền là cách xử lý lỗi vi phạm. Luân lưu là phương thức phân định thắng thua khi hai đội hòa nhau sau thời gian thi đấu chính thức (và hiệp phụ).
- Quy định đá bồi: Trong trận đấu, nếu thủ môn đẩy bóng ra, các cầu thủ có thể băng vào đá bồi. Trong loạt sút luân lưu, cú sút kết thúc ngay khi bóng ngừng di chuyển, đi ra ngoài hoặc bị thủ môn khống chế hoàn toàn. KHÔNG CÓ ĐÁ BỒI trong luân lưu.
- Vị trí cầu thủ: Khi đá luân lưu, tất cả cầu thủ không tham gia sút hoặc bắt bóng phải đứng tập trung tại vòng tròn trung tâm giữa sân.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
Sút penalty dội cột dọc bật ra, người sút có được đá bồi không?
Không. Luật IFAB quy định cầu thủ thực hiện penalty không được chạm bóng lần thứ hai liên tiếp. Nếu bóng đập cột/xà bật ra (chưa chạm thủ môn hay cầu thủ nào khác) mà người sút đá bồi ngay, trọng tài sẽ thổi còi phạt gián tiếp cho đội phòng ngự. Người sút chỉ được đá bồi nếu bóng đã chạm tay thủ môn bật ra.
Làm động tác giả khi chạy đà penalty có bị phạt không?
Cầu thủ được phép làm động tác giả (khựng lại, đổi nhịp) trong quá trình chạy đà. Tuy nhiên, nếu đã kết thúc đà chạy và chuẩn bị vung chân sút mà làm động tác giả để lừa thủ môn, cầu thủ sẽ bị phạt thẻ vàng và quả penalty không được tính (đội phòng ngự được phạt gián tiếp).
Trọng tài thổi còi kết thúc hiệp đấu/trận đấu khi penalty chưa thực hiện thì sao?
Trọng tài bắt buộc phải bù thêm thời gian (kéo dài hiệp đấu hoặc trận đấu) để quả phạt đền được thực hiện trọn vẹn, bao gồm cả tình huống bóng dội ra và được đá bồi (nếu vẫn trong diễn biến hợp lệ). Chỉ khi tình huống bóng chết hoặc có bàn thắng, tiếng còi mãn cuộc mới được cất lên.
Tác giả
BLV Trạng Bờm
BLV Trạng Bờm hiện là Trưởng ban Nội dung của Tiếu Lâm TV. Sở hữu niềm đam mê mãnh liệt với trái bóng tròn cùng chuyên môn phân tích chiến thuật nhạy bén, anh là người chịu trách nhiệm chính trong việc kiểm duyệt, biên tập và mang đến những bài viết kiến thức bóng đá, nhận định soi kèo chuẩn xác, chất lượng nhất cho cộng đồng đam mê túc cầu tại Việt Nam.
Xem tất cả bài viết
